Vì sao nghiệp đoàn độc lập ở Việt Nam phải là một tổ chức chính trị – xã hội?

Logo của một số nghiệp đoàn độc lập tại Việt Nam
Logo của một số nghiệp đoàn độc lập tại Việt Nam

Sẽ là một dạng thức của chủ nghĩa ‘A–pac–thai’ (Apartheid), phân biệt quyền lợi của những lãnh đạo công đoàn là đảng viên, và không đảng viên. Phần thiệt thòi luôn là các tổ chức nghiệp đoàn độc lập mà người đứng đầu là ‘quần chúng’, nếu như công đoàn/ nghiệp đoàn độc lập không được trao tư cách là tổ chức chính trị – xã hội.

Có ý kiến cho rằng nghiệp đoàn phải là một tổ chức xã hội dân sự chuyên nghiệp và phi chính trị. Bởi đó là điều chủ yếu để phân biệt với công đoàn, là tập hợp của những công nhân, của những người lao động nằm dưới sự chỉ đạo của nhà nước và đảng. Chính vì thế, nó không do người lao động trực tiếp bầu nên, vì thế không đại diện cho người lao động.

Tất cả vì quyền lợi của người lao động

Với hệ thống pháp luật hiện hành của Việt Nam, khi thực thi thỏa thuận của Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP), để thành lập những tổ chức công đoàn/ nghiệp đoàn độc lập, nếu đây là tổ chức phi chính trị thì sẽ không cân bằng với Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam trong rất nhiều vấn đề liên quan tới quyền lợi của người lao động.

Đơn cử về vấn đề tiền lương. Ngày 6-8-2013, Hội đồng tiền lương quốc gia ra mắt tại Hà Nội. Hội đồng này được thành lập theo quy định của Bộ luật Lao động năm 2012, Nghị định số 49/2013/NĐ-CP ngày 14/5/2013 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Bộ luật Lao động về tiền lương, Quyết định số 1055/QĐ-TTg ngày 03/7/2013 của Thủ tướng Chính phủ, và Quyết định số 1014/QĐ-LĐTBXH ngày 9/7/2013 của Bộ trưởng Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội.

Nhiệm vụ của Hội đồng tiền lương quốc gia là thực hiện theo nghị quyết đảng. Cụ thể giai đoạn từ 2018 đến 2030, các vấn đề liên quan tiền lương được làm theo một văn bản có tên khá dài dòng: “Nghị quyết Hội nghị lần thứ bảy Ban Chấp hành Trung ương khoá XII về cải cách chính sách tiền lương đối với cán bộ, công chức, viên chức, lực lượng vũ trang và người lao động trong doanh nghiệp”.

Nghị quyết này được đánh số văn bản là 27-NQ/TW, nên còn gọi là Nghị quyết 27, do Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng ký ban hành ngày 21/5/2018. Phần IV “Tổ chức thực hiện”, trong danh sách liệt kê các ban, ngành thực hiện có “các tổ chức chính trị – xã hội các cấp xây dựng chương trình, kế hoạch giám sát thực hiện Nghị quyết”.

Như vậy, nếu các công đoàn/ nghiệp đoàn độc lập không mang tư cách về quyền là tổ chức chính trị – xã hội, mà chỉ là xã hội – nghề nghiệp, thì xem như sẽ chịu nhiều hạn chế trong tham gia ý kiến trực tiếp vào toàn bộ quá trình thực hiện “cải cách chính sách tiền lương đối với cán bộ, công chức, viên chức, lực lượng vũ trang và người lao động trong doanh nghiệp” mà Nghị quyết 27-NQ/TW đặt ra.

Chính trị là quyền Hiến định

Trong Hội đồng tiền lương quốc gia, theo quy định có 3 tổ chức, gồm đại diện của Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội, đại diện của Liên đoàn Lao động Việt Nam và đại diện của Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam. Để tham gia vào Hội đồng này, các công đoàn/ nghiệp đoàn độc lập phải được công nhận về những quyền lợi chính trị tương đồng với Liên đoàn Lao động Việt Nam. Tất cả đều bình đẳng, chịu sự điều chỉnh chung của Hiến pháp và pháp luật.

Nói rõ hơn, Luật Công đoàn quy định tại điều 1, “Công đoàn là tổ chức chính trị – xã hội rộng lớn của giai cấp công nhân và của người lao động, được thành lập trên cơ sở tự nguyện, là thành viên trong hệ thống chính trị của xã hội Việt Nam”.

Các tổ chức công đoàn/ nghiệp đoàn độc lập theo thỏa thuận của CPTPP khi thành lập tại Việt Nam, về nguyên tắc phải chịu sự điều chỉnh của Hiến pháp Việt Nam. Một khi đã chấp nhận về “chế độ chính trị” (Chương I, Hiến pháp 2013), thì nếu Tổng Liên đoàn lao động có tư cách chính trị, thì công đoàn/ nghiệp đoàn độc lập cũng phải có tư cách tương đương.

Lưu ý, người lao động được Hiến pháp bảo hộ “quyền công dân về chính trị, dân sự, kinh tế, văn hóa, xã hội” (Chương II, Hiến pháp 2013), nên tất yếu trách nhiệm của tổ chức công đoàn/ nghiệp đoàn độc lập cũng phải bảo vệ quyền này của người lao động; trong đó có quyền ngôn luận, quyền biểu tình, quyền tự do lập hội.

Nếu thực sự là một nhà nước tôn trọng pháp quyền, tuân thủ các điều ước quốc tế đã ký kết, thì với quyền công dân về chính trị được Hiến định, những tổ chức công đoàn/ nghiệp đoàn độc lập được hình thành, và được quyền tự do chọn lựa các người đứng đầu có, hay không là đảng viên đảng cộng sản Việt Nam.

Người lao động sẽ đứng về phía công đoàn quốc doanh hay nghiệp đoàn độc lập, khi tổ chức nào đại diện một cách thực chất cho họ.

Nguồn: Nguyễn Cao- Nghiệp đoàn báo chí Việt Nam

Répondre

Entrez vos coordonnées ci-dessous ou cliquez sur une icône pour vous connecter:

Logo WordPress.com

Vous commentez à l'aide de votre compte WordPress.com. Déconnexion /  Changer )

Photo Google

Vous commentez à l'aide de votre compte Google. Déconnexion /  Changer )

Image Twitter

Vous commentez à l'aide de votre compte Twitter. Déconnexion /  Changer )

Photo Facebook

Vous commentez à l'aide de votre compte Facebook. Déconnexion /  Changer )

Connexion à %s